O laboratorium

Na Wydziale Fizyki Politechniki Warszawskiej powstaje Internetowe Laboratorium Fizyczne w którym eksperymenty fizyczne realizowane są przy pomocy internetu. Użytkownik (student, uczeń, klasa szkolna lub osoba prywatna) może, w domu lub w klasie, poprzez internet wykonywać eksperymenty na aparaturze zlokalizowanej na Wydziale Fizyki. Ma on możliwość sterowania procesem pomiaru, kontrolowania i modyfikacji parametrów, obserwacji jego przebiegu oraz uzyskiwania wyników pomiarów i ich zapisu na własnym komputerze.

Laboratorium to adresowane jest zarówno do indywidualnego odbiorcy, który może realizować eksperymenty w ramach samodzielnego uczenia się, jak też do szkół średnich a także do szkół wyższych pozbawionych możliwości realizacji proponowanych ćwiczeń.

Nie jest zadaniem tego laboratorium zastąpienie standardowego laboratorium fizycznego, w ramach którego uczący się samodzielnie realizuje określone doświadczenia w bezpośrednim kontakcie z aparaturą pomiarową. W proponowanej wersji laboratorium, łatwość w uzyskaniu rezultatów pomiaru, możliwość wpływania na warunki doświadczenia i świadomość, że jest to sterowanie realnym, nie symulowanym eksperymentem znacznie zwiększa atrakcyjność uczenia się. Dodatkowy bezpośredni kontakt (telefoniczny, e-mailowy lub poprzez internetowe środki audiowizualne) z operatorem realizującym ćwiczenia uwiarygodnia otrzymywane rezultaty. W opisie eksperymentu dostępnym poprzez internet w trakcie realizowanego ćwiczenia zamieszczone są odnośniki do stron związanych tematycznie z badanym zjawiskiem, umożliwiające pogłębienie wiedzy z dziedziny bezpośrednio związanej z eksperymentem, jak też z dziedzin pokrewnych.

W przyszłości laboratoria internetowe będą mogły tworzyć wspólną sieć połączeń udostępniając studentom i uczniom szeroki wachlarz doświadczeń. Będą mogły również łączyć się ze skomputeryzowanymi stanowiskami badawczymi w pracowniach naukowych które udostępnią swoje pomiary w internecie, umożliwiając obserwację realnych eksperymentów fizycznych. Powszechny dostęp do Laboratorium poprzez internet umożliwia realizację eksperymentów fizycznych a także naukę fizyki poprzez nowe środki audiowizualne skojarzone z ćwiczeniem (serwer chata, video konferencje, applety symulacyjne, odnośniki do stron WWW opisujących badane zjawisko oraz zjawiska pokrewne). Przewiduje się realizację ćwiczeń także w wersji anglojęzycznej. Stwarza to sprzyjające warunki i dodatkowe możliwości do nawiązywania międzynarodowych kontaktów pomiędzy uczniami, studentami oraz możliwości ćwiczeń językowych. Oprogramowanie poszczególnych ćwiczeń może być realizowane przez studentów w ramach laboratoriów fizycznych lub projektowych a także przez uczniów szkół średnich. Istnieją trzy tryby dostępu użytkownika do Laboratorium:

• Operator -użytkownik na określony okres czasu otrzymuje uprawnienia (hasło password i instrukcje) umożliwiające mu sterownie wybranym eksperymentem
• Widz -użytkownik ma możliwość jedynie biernego obserwowania parametrów ustawionych przez operatora. Ma on dostęp do wyników pomiaru, tych samych co operator ale nie ma wpływu na wykonywany pomiar.
• Współpraca -następca realizowanych już video konferencji. Grupy użytkowników realizują pomiar współpracując i wymieniając informacje w czasie pomiaru.

Współpracujący mogą wymieniać się pomiędzy sobą uwagami za pomocą poczty elektronicznej ( IRC), odpowiedniego programu ( chata systemu) do prowadzenia rozmów tekstowych on line lub jeśli sprzęt im na to pozwala, tworzyć grupy video-konferencyjne. Użytkownik, który chce sterować eksperymentem (być operatorem) powinien wystąpić o przydział czasu do realizacji wybranego ćwiczenia. Zgłoszenie to zrealizowane będzie systemem poczty elektronicznej dla potwierdzenia tożsamości. W przypadku wystąpienia o czas nie zajęty przez innego użytkownika otrzymuje on konto dostępowe z uprawnieniami operatora, które jest aktywne tylko w zarezerwowanym i uzgodnionym przez administratora czasie. Lista użytkowników wraz z przydziałem uprawnień i adresami pocztowymi użytkowników umieszczona zostanie w postaci tabelki na stronie Laboratorium. Przydział czasu pracy uwzględnia określone priorytety dla poszczególnych operatorów – oznacza to, że nauczyciel w szkole, chcący zarezerwować sobie czas na przeprowadzenie zaplanowanego eksperymentu, ma wyższy priorytet niż użytkownik indywidualny.